Gönguferð að Högnugrunni með Guju Dögg arkitekt
sun 16. ágú
Í landi Hrauntungu, neðan Kambavegar, er varðveittur húsgrunnur sem hefur staðið þar frá árinu 1974. Um er að ræða grunn að sumarhúsi sem Karl og Unnur Schiöth áformuðu að reisa, en framkvæmdir náðu aldrei lengra en að leggja grunninn. Húsið var hannað af arkitektinum Högnu Sigurðardóttur. Samkvæmt varðveittum teikningum hefði byggingin verið ólík flestum öðrum húsum í Hveragerði á þeim tíma og markað sér skýra sérstöðu í byggðu umhverfi staðarins.
Sunnudaginn 16. ágúst býður arkitektinn Guja Dögg Hauksdóttir okkur í gönguferð að þessum merka grunni. Gengið verður frá Listasafni Árnesinga, kl. 13. Ókeypis þátttaka og öll velkomin.
Högna Sigurðardóttir (1929–2017) telst meðal frumkvöðla íslenskrar byggingarlistar og var jafnframt fyrsta konan til að starfa sem arkitekt á Íslandi. Hún lauk námi við École des Beaux-Arts í París, þar sem hún hlaut viðurkenningu fyrir lokaverkefni sitt árið 1960. Verkefnið, sem fjallaði um garðyrkjubýli í Hveragerði, markaði mikilvægt upphaf ferils hennar og endurspeglar skýrt þau hugmyndafræðilegu viðhorf sem síðar einkenndu verk hennar.
Í útskriftarverkefninu mótaði Högna heildstæða sýn á arkitektúr sem byggði á sérstöðu staðarins, þar sem jarðhiti, landslag og tengsl manns og náttúru voru í forgrunni. Verkefnið var hugsað sem samþætt heild þar sem arkitektúr, umhverfi og atvinnuhættir mynduðu samfellda heild. Þar birtist snemma áhersla hennar á efnisnotkun, skýra formgerð og samspil bygginga og landslags — þættir sem urðu síðar grundvallaratriði í verkum hennar.
Högna starfaði lengst af í París en hélt jafnframt sterkum tengslum við Ísland. Verk hennar hér á landi teljast meðal merkustu einbýlishúsa 20. aldar og bera skýrt vitni um sjálfstæða og framsækna hugsun. Hún lagði sérstaka áherslu á notkun steinsteypu, ljós og rými, og var brautryðjandi í notkun hrárrar steinsteypu og óhefðbundinna lausna, meðal annars með því að steypa gler inn í steypu. Arkitektúr hennar mótaðist jafnframt af íslenskri náttúru, veðurfari og landslagi.
Þekktasta verk hennar er húsið að Bakkaflöt 1 í Garðabæ, sem hlotið hefur alþjóðlega viðurkenningu og var meðal annars valið eitt af merkustu húsum 20. aldar í Norður- og Mið-Evrópu. Húsið var friðað árið 2009 og síðar valið eitt af tíu draumahúsum aldarinnar af BBC. Aðrar byggingar hennar á Íslandi eru meðal annars í Vestmannaeyjum, Kópavogi og Reykjavík.
Arfleifð Högnu Sigurðardóttur er einstök í íslenskri byggingarlist. Verk hennar eru í senn listræn og framsækin og bera vitni um djarfa hugmyndafræði, faglega dýpt og sterka persónulega sýn. Teikningasafn hennar er varðveitt í Listasafni Reykjavíkur og gegnir mikilvægu hlutverki í rannsóknum á íslenskri byggingarlist 20. aldar.